Rozwój przemysłu piwowarskiego w Polsce w okresie tzw. piwnej rewolucji w latach 2011–2016

Bartosz Wojtyra, Łukasz Grudzień

Abstrakt


Od 2011 roku na rynku piwa w Polsce zauważalne są zmiany będące odzwierciedleniem tren- dów obserwowanych na świecie, zwłaszcza w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych, które polegają na wzroście liczby i produkcji, a tym samym znaczenia w przemyśle piwowarskim, mikrobrowarów – browarów rzemieślniczych, restauracyjnych, kontraktowych. Ich powstanie należy wiązać bezpośrednio nie tyle ze skokiem ilościowym w postaci wzrostu rynku sprzedaży piwa, co ze wzrostem jakościowym. Głównym celem pracy jest przedstawienie rozwoju przemysłu piwowarskiego w Polsce w latach 2011–2016, ze szcze- gólnym uwzględnieniem zjawiska tzw. piwnej rewolucji, czyli wzrostu udziału w rynku tzw. piw rzemieślniczych, w  tym rozszerzenia oferty produktowej browarów o nowe style piw dotychczas nieprodukowanych w Polsce na skalę masową. W pracy szczególną uwagę zwrócono na rozkład przestrzenny i tempo zmian zjawiska w podziale na województwa. Podjęto próbę definicji podstawowych, nowych pojęć dotyczących przemysłu piwowarskiego. Przedstawiono genezę, przyczyny i efekty zjawiska oraz samą istotę i przebieg tzw. piwnej rewolucji. Oszacowano jednocześnie jego wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy kraju, w tym przede wszystkim efekty mnożnikowe. W pierwszej części scharakteryzowano rynek piwa w Polsce w latach 2011–2016 (potentaci, produkcja i spożycie piwa), w drugiej natomiast skupiono się na działalności małych i średnich browarów (do 200 tys. hektolitrów produkcji rocznie). Przedstawiona tematyka pracy nie była dotychczas poruszana z punktu widzenia geografii przemysłu, a szczegółowe przestrzenne badania rynku piwa w Polsce odnosiły się jedynie do produkcji największych koncernów piwowarskich w Polsce. Artykuł nawiązuje do kierunku badań geografii piwa (ang. geography of beer), która ma wieloletnie tradycje również na polskim polu badawczym.


Słowa kluczowe


geografia piwa; piwna rewolucja; piwo rzemieślnicze; przemysł piwowarski, rynek piwa w Polsce

Bibliografia


Acitelli, T. (2013). The audacity of hops. The History of America’s Craft Beer Revolution. Chicago: Chicago Review Press.

Beer Judge Certification Program. Beer Style Guidelines (2016, 17 listopada). Pozyskano z http://www.bjcp.org/docs/2015_Guidelines_Beer.pdf

Boratyńska, L. (2009). Rynek piwa w Polsce i perspektywy jego rozwoju. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 75, 5–13.

Borowska, A. (2009). Przemiany na rynku napojów alkoholowych w Polsce w latach 1990–2007. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego, 9(24), 15–26.

Brewers Association. Raport (2016, 24 listopada). Pozyskano z https://www.brewersassociation.org/statistics/number-of-breweries/ Carlsberg Polska (2016, 18 grudnia). Pozyskano z www.carlsbergpolska.pl

Carroll, G., Anand, S. (2000). Why the microbrewery movement? Organizational dynamics of resource partitioning in the US brewing industry. The American Journal of Sociology, 106(3), 715–762.

Dostawy na rynek krajowy oraz spożycie niektórych artykułów konsumpcyjnych na 1 mieszkańca (2016, 27 listopada). GUS. Pozyskano z www.stat.gov.pl

Douglas, W.M., O’Neill, M.A. (2012). Craft beer: penetrating a niche market. British Food Journal, 114(7), 899–909.

Elzinga, K.G. (2013). The beer industry. W: J. Brock (red.). The Structure of American Industry. 12th Edition. Long Grove: Waveland Press Inc.

Elzinga, K.G., Tremblay, C.H., Tremblay, V.J. (2015). Craft Beer in the United States: History, Numbers, and Geography. Journal of Wine Economics, 10(3), 242–274.

Fudaliński, J. (2013). Analiza sektora piwowarskiego. W: K. Firlej (red.). Analiza strategiczna wy- branych branż przemysłu rolno-spożywczego w Polsce. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.

Garrett, O. (2011). Craft brewing. W: G. Oliver (red.). The Oxford Companion to Beer. Oksford University Press, 270–271.

Gołaś, Z., Ścibek, M. (2010). Analiza tendencji zmian na polskim rynku piwa. Journal of Agribusiness and Rural Development, 1(15), 67–80.

Grupa Żywiec (2016, 18 grudnia). Pozyskano z www.grupazywiec.pl

Hindy, S. (2014). The Craft Beer Revolution: How a Band of Microbrewers Is Transforming the World’s Favorite Drink. New York: MacMillan.

Hornsey, I.S. (2003). A history of beer and brewing. United Kingdom: The Royal Society of Chemistry.

Huculak, M. (2004a). Przekształcenia własnościowe w przemyśle piwowarskim Polski po 1990 roku. Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 7, 71–86.

Huculak, M. (2004b). The spatial consequences of globalisation in European brewing industry. Prace Geograficzne Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 114, 23–35.

Huculak, M. (2006). Procesy współkształtujące globalizację przemysłu piwowarskiego Europy. Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 8, 152–159.

Huculak, M. (2010) (2016, 21 grudnia). Funkcjonowanie przemysłu piwowarskiego w przestrze- ni gospodarczej Polski w okresie transformacji. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, praca doktorska (w opracowaniu).

Kompania Piwowarska (2016, 18 grudnia). Pozyskano z www.kp.pl

Kopeć, M., Mitera, K. (2014). Rozwój piwowarstwa w Polsce w okresie poakcesyjnym. Progess in Economic Sciences, 1, 75–83.

Patterson, M., Hoalst-Pullen, N. (2014). Geography of Beer. Regions, Environment, and Societies. New York/London: Springer Dordrecht Heidelberg.

Piwna Mapa Polski (2016, 18 grudnia) Pozyskano z https://www.google.com/maps/d/vie- wer?hl=en_US&mid=1H53727tGMjmaVg_8KJO9Mm63JJ8

Podeszwa, T. (2015). Browarnictwo rzemieślnicze (craft-brewing) – oddolna aktywność mikro- wytwórców stymulantem rozwoju rynku i samokształcenia w zakresie browarnictwa. Acta Innovations, 15, 61–56.

Polskie Stowarzyszenie Piwowarów Domowych (2016, 18 grudnia). Pozyskano z http://www.pspd. org.pl/

Raport Agencji Rynku Rolnego: Rynek zbóż w Polsce, 2013 (2016, 17 listopada). Pozyskano z www. arr.gov.pl/data/00321/rynek_zboz_2013_pl.pdf

Rynek piwa w Polsce – smakowe i niszowe piwa coraz bardziej popularne (2014) (2016, 10 września). Pozyskano z https://www.msp.gov.pl/pl/przeksztalcenia/serwisgospodarczy/wiado- moscigospodarcze/28096,Rynek-piwa-w-Polsce-smakowe-i-niszowe-piwa-coraz-bardziej-po- pularne.html

Śmiechowska, M., Wawszczak, S. (2005). Piwo – polski produkt tradycyjny. Towaroznawcze problemy jakości. Polish journal of commodity science, 3, 38–47.

The Contribution made by beer to European Economy. The Brewers of Europe (2016, 10 września). Pozyskano z http://www.brewersofeurope.org/uploads/mycmsfiles/documents/publications/2016/EU_economic_report_2016_web.pdf


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.